Krzysztof Czyżewski

adwokat

Jestem adwokatem specjalizującącym się w problematyce prawa gospodarczego oraz karnego. Posiadam 20 lat doświadczenia w obsłudze podmiotów gospodarczych.
[Więcej >>>]

Zakupiłeś udziały spółki ale nie wiesz co dzieje się w spółce i jak kontrolować działania zarządu i pozostałych wspólników? Bardzo wiele osób boryka się z podobnym problemem jak ty. Da się temu jednak zaradzić.

Często w swojej pracy prawnika, spotykam się ze wspólnikami spółek, którzy otwarcie mówią, iż chcieliby wiedzieć więcej o swojej spółce. Choć osoby te są właścicielami spółki to często nie wiedzą jakie transakcje są w niej podejmowane, jak wygląda stan finansowy spółki, czy spółce nie grozi upadłość (więcej na temat upadłości spółki i jej konsekwencjach, głównie dla zarządu,  w kolejnym wpisie). Dlatego zachęcam do większej kontroli spółki i podejmowania aktywnych działań, nawet w sytuacji gdy spotykasz się z odmową zarządu np. wglądu do ksiąg i dokumentów spółki.

Przykład z życia

W ubiegłym tygodniu przyszedł do mnie klient- wspólnik dość sporej spółki budowlanej (jej kapitał zakładowy przekraczał kwotę 1 000 000 złotych, a wspólników było ponad 30). Wspólnik od dłuższego czasu przeczuwał, że w spółce nie dzieje się dobrze albowiem umowy zawierane przez zarząd nie przynoszą planowanych rezultatów. Analizując sytuację wspólnika zdziwiło mnie, że nikt do tej pory w spółce nie pomyślał o tym aby ustanowić Radę Nadzorczą, choć w przypadku spółki x jest to obowiązek. Podjęliśmy więc działania w celu ustanowienia Rady Nadzorczej (ale o tym jak ją ustanowić i po co w ogóle jest ten organ opowiem w kolejnym wpisie). Do czasu ustanowienia Rady wspólnik chciał jednak przejrzeć akta spółki i samodzielnie skontrolować spółkę.

Co mu poleciłem? Skorzystanie z prawa tzw. indywidualnej kontroli. Co zrobiliśmy gdy wspólnikowi najpierw nie udzielono odpowiedzi a następnie odmówiono uchwałą wglądu w akta? Skierowaliśmy wniosek do sądu rejestrowego, który zobowiązał zarząd do udzielenia wyjaśnień i udostępnienia dokumentów. Dzięki temu Pan Tomasz uzyskał dostęp do dokumentacji i zauważył nieprawidłowości w spółce. W chwili obecnej wyjaśniamy tą sytuację i zobaczymy czy uda się rozwiązać problem w ramach mediacji czy koniecznym będzie skierowanie pozwu do sądu przeciwko członkom zarządu (więcej na temat odpowiedzialności odszkodowawczej zarządu w następnych wpisach).

Dobrze, ale na czym polega tzw. indywidualne prawa kontroli spółki?

Prawo kontroli zostało przewidziane przez ustawodawcę w art. 212 ksh. Zgodnie z tym przepisem każdy wspólnik ma prawo samodzielnie bądź też razem z upoważnioną osobą (najczęściej prawnikiem lub ekonomistą który zna podstawy funkcjonowania spółki) przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla swojego użytku bądź też żądać wyjaśnień od zarządu.

Zgodzimy się jednak chyba wszyscy, że w dużej spółce, gdyby każdy wspólnik chciał nagle przeglądać akt mogłoby to doprowadzić do utrudnienia jej pracy. Kodeks i orzecznictwo dopuszcza zatem możliwość ograniczenia tego prawa lub jego całkowitego wyłączenia w przypadku ustanowienia Rady Nadzorczej.

Co jednak jeśli zarząd odmówi nam wglądu w akta? Czy możemy go zmusić aby jednak udostępnił nam akta?

Możemy. Jeżeli zarząd odmówi nam wyjaśnień lub udostępnienia wglądu do akt i dokumentów uznając, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem spółki i przez to wyrządzi spółce szkodę, możemy żądać rozstrzygnięcia naszego sporu uchwałą wspólników. Uchwał musi zostać powzięta w ciągu miesiąca od dnia zgłoszenia żądania.

A co jeśli również wspólnicy odmówią nam wglądu w akta?

W takim przypadku pozostaje nam już tylko złożenia wniosku do sądu rejestrowego o zobowiązania zarządu do udzielenia wyjaśnień lub  udostępnienia dokumentów. Wniosek składamy w terminie siedmiu dni od otrzymania zawiadomienia o uchwale lub braku jej powzięcia i należycie go uzasadniamy.

Zastanawiasz się jak napisać wniosek? Jakie argumenty w nim podnieść? Jak skontrolować pozostałych wspólników i spółkę? Napisz lub zadzwoń, z chęcią pomogę.

W poprzednich wpisach, pisałem już o wyłączeniu ze spółki skonfliktowanego z pozostałymi wspólnika spółki osobowej. W spółkach kapitałowych, podobnie jak w osobowych, również istnieje możliwość „pozbycia” się niechcianego wspólnika.  Często bywają sytuacje w których wspólnik uniemożliwia spółce jej normalną pracę przez co zagraża jej dalszej egzystencji. Zawsze można żądać rozwiązania spółki, czy też dobrowolnie lub przymusowo umorzyć jego udziału (więcej na temat umorzenia udziałów w tej części bloga).

Nie zawsze to jednak pożądane rozwiązania. Często lepszy, bardziej skutecznym sposobem na eliminację okazuje się powództwo o wyłączenie wspólnika ze spółki. W tym celu wszyscy wspólnicy, których udziały wynoszą więcej niż połowę kapitału zakładowego (w umowie spółki możesz jednak przyznać prawo do żądania wyłączenia wspólnika również mniejszej liczba wspólników, posiadających więcej niż połowę kapitału zakładowego tworząc przykładowy zapis „wykluczenia wspólnika w spółce mogą żądać wspólnicy, których łączna wartość udziałów przekracza połowę kapitału zakładowego.

Z żądaniem nie muszą występować wszyscy wspólnicy” ) muszą wykazać w sądzie tzw. ważną przyczynę leżącą po stronie wspólnika- Pamiętaj powodami w sprawie są wszyscy wspólnicy, zaś pozwanym „niechciany” wspólnik, spółka nie jest stroną procesu- darmowy wzór pozwu znajdziesz w zakładce, darmowe wzory pism. Jak podjąć decyzję o wytoczeniu powództwa? Najlepiej podejmując uchwałę. Choć uchwała taka nie stanowi warunku sine qou non pozwu, to pozwala jednak określić czy wszyscy wspólnicy są za tym aby wejść z wspólnikiem mniejszościowym na drogę sądową i jakie są tego przyczyny.

Co to jest ważna przyczyna?

Profesor Zbigniew Jara wskazuje, że ważna przyczyna ma miejsce, jeżeli ze względu na osobę wspólnika lub jego zachowanie, osiągnięcie celu spółki jest niemożliwe lub poważnie zagrożone, przez co jego dalsze uczestnictwo w spółce, po uwzględnieniu wszystkich okoliczności, nie jest możliwe do zaakceptowania[1].

Przykłady ważnych przyczyn tworzy orzecznictwo sądów powszechnych, które wymienia taki przykłady jak:

  • podejmowania działalności konkurencyjnej,
  • konfliktowość, brak współdziałania z pozostałymi wspólnikami,
  • nieusprawiedliwione i uporczywe niestawiennictwo wspólnika na zgromadzeniach wspólników,
  • przestępstwo przeciwko spółce lub innym wspólnikom,
  • alkoholizm wspólnika, narkomania które uniemożliwiają mu podejmowanie decyzji w spółce,
  • postępowanie sprzeczne z interesami spółki

Nie wszystkie przyczyny muszą być jednak przez wspólnika zawinione, może być też tak, że wspólnik trwale zachoruje, wyjedzie za granicę. Również w takich przypadkach sądy orzekały o wyłączeniu wspólnika.

Jak zatem uniknąć sytuacji w których wspólnicy nie będą wiedzieć co jest a co nie tzw. ważną przyczyną i ułatwić sądowi orzekanie w sprawie?

Odpowiedź jest prosta. Wystarczy stworzyć wyraźny katalog w umowie spółki przyczyn, które będą skutkowały wyłączeniem wspólnika. Pamiętaj jednak, że wskazania te, które dla Was jako dla wspólników są istotne nie zawsze muszą by istotne dla Sądu. Sąd nie działa z automatu. Stworzenie katalogu będzie jednak dla sądu ważną wskazówką jakie z punktu widzenia spółki i wspólników cele są dla niej istotne i jakie naruszenie zasad winno skutkować wyłączeniem wspólnika.

Czy sąd orzeknie wyłącznie wspólnika gdy ten korzysta ze swoich praw?

W spółce bywają sytuację w których wspólnik mniejszościowym skarży każdą uchwałę wspólników większościowych paraliżując niejako jej działanie. Wspólnicy korzystają też ze swoich praw przewidzianych w umowie spółki lub ustawie np. regularnie kontrolując spółkę i jej właścicieli (więcej na temat kontroli wspólników spółki w kolejnym moim wpisie). Takie zachowania nie podobają się jednak większościowym udziałowcom, którzy często decydują się na wniesienie powództwa o wyłączenie wspólnika.

Czy w takiej sytuacji sąd orzeknie o wyłączeniu wspólnika?

Otóż nie zawsze. Pamiętać należy, że korzystanie przez wspólnika mniejszościowego z przysługujących mu ustawowych bądź przewidzianych w umowie spółki uprawnień, również na drodze sądowej przeciwko spółce jest jego prawem. Jak podkreśla profesor Jara, gdybyśmy takie działanie zakwalifikowali jako ważną przyczynę instytucja ochrony praw wspólników mniejszościowych byłaby martwa i iluzoryczna. Spółka to nie tylko udziałowcy większościowi ale i mniejszościowy, którzy mają prawo mieć wpływ na jej funkcjonowanie. Pamiętaj, jeżeli dojdzie do procesu, należy w sądzie wykazać, że konflikt pomiędzy wspólnikami jest na tyle silny, że uniemożliwia on dalsze osiągnięcie celu działania spółki

Przed jaki sąd pozwać wspólnika?

Sprawy o wyłączenie wspólnika orzeka sąd gospodarczy właściwy miejscowo ze względu na siedzibę spółki. Sprawa o wyłączenie wspólnika jest sprawą majątkową. Pamiętaj, że pozywając wspólnika może zawrzeć wniosek o zabezpieczenie. Sąd może bowiem zawiesić pozwanego wspólnika w wykonywaniu jego praw udziałowych w spółce w czasie trwania procesu na co zezwala art. 268 KSH.

Wyrok sądowy i co dalej?

Jeżeli zapadnie wyrok uwzgledniający powództwo musi on wyznaczać termin w ciągu którego wyłączonego wspólnikowi ma być zapłacona cena przejęcia.  Cenę przejęcia sąd wyznacza na tzw. godziwej wartości udziałów na dzień doręczenia pozwu. Udziały wspólnika wyłączonego ze spółki przejmują pozostali wspólnicy lub osoby trzecie. Jeżeli cena nie zostanie uiszczona wówczas takie wyłączenie staje się bezskuteczne, zaś wspólnik posiadać będzie prawo do naprawienia szkody. Naprawienie szkody obejmować będzie nie tylko straty rzeczywiście poniesione ale również utracone korzyści. Gdy powództwo zostanie oddalone wspólnik może nadto pozwać pozostałych wspólników na zasadach ogólnych z kc.

Decydując się na wytoczenie powództwa trzeba zatem zawsze bardzo dokładnie przeanalizować sytuację i zapoznać się z podobnymi orzeczeniami Sądów powszechnych. Wspólnicy bezzasadnie pozwali Cię i chcą wyłączyć Cię ze spółki? A może nie zapłacili ceny? Podejmij walkę o swoje prawa. Napisz lub zadzwoń a z chęcią pomogę.

Jeżeli masz pytania, nie wiesz jak skonstruować pozew, jak wprowadzić do umowy odpowiednie zapisu zapewniając swojej spółce bezpieczeństwo, zadzwoń. Odpowiem na każde Twoje pytanie.

[1] Z/ Jara, Komenatarz Kodeks Spółek Handlowych

W spółkach osobowym, podobnie jak w spółkach kapitałowych często dochodzi do konfliktów. Częstym podłożem problemów są konflikty finansowe, niemożność osiągnięcia celu gospodarczego spółki, itd. Zdarza się również, że wspólnik działa na szkodę spółki, podejmuje działalność konkurencyjną, popełnia przestępstwo na szkodę spółki lub innego wspólnika. Wtedy jedynym rozwiązaniem wydaje się być skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 63 ksh. Ustawodawca we wspomnianym artykule w paragrafie 1 statatuuje prawo każdego wspólnika spółki jawnej (przepisy te wobec braku odrębnej regulacji mają również zastosowanie do spółki komandytowej) do żądania rozwiązania spółki przez sąd. Aby sąd uwzględnił wniosek o rozwiązanie spółki musi stwierdzić, iż istnieją ku temu tzw. ważnych powody.

Ustawodawca nie określił co oznacza zwrotu ważnych powodów. Komentatorzy przyjmują, iż ważne powody mogą mieć charakter obiektywny, np. trwała niemożność osiągnięcia celu gospodarczego spółki, trwała niezdolność do konkurowania na rynku, lub subiektywny, tj. podmiotowy, odnoszący się do osoby wspólnika[1].  Sąd każdorazowo ocenia, czy celowym dalsze istnienie spółki. Tytułem przykładu wskazać należy, iż Sąd Najwyższy w jednym z wyroków uznał np. iż brak wzajemnego zaufania i zły stosunek wspólników uniemożliwiający współpracę stanowi ważną przyczynę rozwiązania spółki. [2].Wyrok w sprawie z art. 63 KSH ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc co oznacza, iż wyrok taki kreuje rzeczywistość od momentu jego uprawomocnienia się.

Co jednak w sytuacji gdy wspólnicy nie chcą rozwiązywać spółki a jedynie „usunąć” niechcianego wspólnika?

W takim przypadku gdy istnieją ważne powody po stronie jednego ze wspólników, sąd może na wniosek pozostałych wspólników orzec o wyłączeniu tego wspólnika ze spółki. Istotnym jest, że przepis ten jest bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, iż wspólnicy nie mogą go zmienić w umowie spółki.

Co „ważne powód” uzasadniający wyłączenie wspólnika, nie jest utożsamiany z „ważnym powodem” uzasadniającym rozwiązanie spółki. W tym przypadku chodzi bowiem o uzdrowienie sytuacji w spółce w skutek usunięcia wspólnika a nie o całkowite zaniechanie dalszego prowadzenia spółki. Tytułem przykładu jako ważne powody wskazuje się: naruszenie zakazu konkurencji naruszenie przez wspólnika istotnych obowiązków wobec spółki rozmyślnie lub przez ciężkie niedbalstwo, nadużywanie firmy spółki celem przysporzenia sobie samemu korzyści, nieuczciwe lub niedbałe prowadzenie spraw spółki albo dokonywanie w imieniu spółki transakcji prawnie zabronionych lub przestępczych, dokonanie czynów na szkodę innego wspólnika, a w szczególności popełnienie przestępstwa, np. zniesławienie, obrażenie lub pobicie wspólnika[3]. Nie wszystkie przyczyny muszą być jednak zawonione, ważnym powodem może być również długotrwałą choroba, opuszczenie kraju, kalectwo.

Cały czas jednak pisze o sytuacji w której to większość wspólników nie „dogaduje się” z innym wspólnikiem. Bywają jednak  sytuacje w których to wspólnik, któremu np. regularnie odbierane jest np. prawo do udziału w zyskach przez pozostałych wspólników decyduje się na odejście ze spółki. W takim przypadku również jemu przysługuje powództwo o wystąpienie ze spółki. Spółka osobowa opiera się wszakże na wzajemnym zaufaniu i poszanowaniu swoich praw.

Jako prawnik doradzam aby już w umowie spółki, przyszli wspólnicy precyzowali, jakie powody uważają za ważne w rozumieniu art. 63 § 1 k.s.h. i jakie uprawniają do złożenia wniosku o wyłączenie wspólnika.

Pamiętaj, z powództwem należy wystąpić jak najszybciej od powstania przyczyny. W innym bowiem przypadku Sąd może dojść do przekonania, iż dany powód nie był dostatecznie ważny skoro postanowiłeś z nim czkać bardzo długo.

Gdzie kierować pozew?

Spory o rozwiązanie spółek jawnych są sprawami gospodarczymi, rozpoznawanymi przez sądy gospodarcze w trybie procesowym. Sądami właściwymi rzeczowo jest co do zasady sąd rejonowy, chyba że wartość przedmiotu spory (która oblicza się jako wartość udziału wspólnika) przekracza 75 tysięcy złotych, wtedy właściwy jest sąd okręgowy. Sąd miejscowo właściwy to sąd siedziby spółki. Z pozwem powinni wystąpić wszyscy pozostali wspólnicy którzy chcą wyłączenie wspólnika, lub wspólnik przeciwko pozostałym, gdy żąda tego on.

Czy żądanie wyłączenie wspólnika ze spółki jest jedynym rozwiązaniem dla wyjścia wspólnika ze spółki? Oczywiście nie. O tym jakie są inne sposoby odejścia w kolejnym moim wpisie.

Masz pytania? Zastanawiasz się odejść ze spółki lub jak zażegnać spór w Twojej spółce? Pisz, dzwoń.

[1] J. Szwaja, [w:] SołtysińskiSzajkowskiSzumańskiSzwaja, Komentarz KSH, t. I, 2012, Nb 9; K. Strzelczyk, [w:] Potrzeszcz, Siemiątkowski, Komentarz KSH, 2001, s. 191 i 192; K. Strzelczyk, [w:] Potrzeszcz, Siemiątkowski, Komentarz KSH, t. I, 2010, s. 384 i 385, Nb 4 i 5; K. Kruczalak, [w:] Kruczalak, Komentarz KSH, 2001, s. 110; Rodzynkiewicz, Komentarz KSH, 2013, s. 12

[2] (orz. SN, III 269/30, cytowane za J. Namitkiewiczem, Ustawodawstwo handlowe, cz. I, Warszawa 1936, s. 69)

[3] np. M. Litwińska-Werner, w: Włodyka, System pr. handl., t. 2A, s. 553, Nb 553

 

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to najbardziej popularna forma spółki. Jej utworzenie wymaga jednak szeregu czynności, które budzą wątpliwości przedsiębiorców nie znających skomplikowanych przepisów prawa gospodarczego.

Wyróżniamy dwie formy rejestracji spółki- tradycyjną i elektroniczną.

1.W klasycznej (tradycyjnej) formie założenia spółki, wymagane jest:

a) zawarcie umowy spółki w formie aktu notarialnego , w której założyciele spółki określą:

  • nazwę i adres siedziby,
  • przedmiot działalności,
  • wysokość kapitału zakładowego
  • to, czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział,
  • liczbę i nominalną wartość udziałów, objętych przez poszczególnych wspólników,
  • czas trwania spółki, jeśli jest założona na czas określony.

To podstawowe postanowienia spółki. W praktyce jednak aby uniknąć sporów w przyszłości, prawnicy zawierają szereg postanowień umownych zabezpieczających interesy poszczególnych wspólników np. ustanawiają organ kontrolny w postaci Rady Nadzorczej, ustalają kwestię: tzw. przymusowego umorzenia udziałów, podwyższenia kapitału zakładowego bez formy aktu notarialnego, przyznania korzyści poszczególnym wspólnikom lub obowiązków, wstąpienia do spółki nowego wspólnika, dziedziczenia udziałów.

Przed wizytą u notariusza warto skorzystać z porady specjalisty prawnika i przygotować szczegółową umowę która zabezpieczy Twoje interesy na przyszłość. Ważne jest zatem aby już na początku zawiązywania umowy spółki ustalić kwestie reprezentacji spółki, sytuacji związane z dobrowolnym i przymusowym wystąpieniem wspólnika ze spółki, wewnętrzne zasady ponoszenia odpowiedzialności odszkodowawczej, zasady reprezentacji oraz zasady prowadzenia spraw w spółce. 

Pamiętaj, iż w momencie zawarcia umowy spółki powstaje spółka w organizacji, która jest przedsiębiorcą. Od tego momentu spółka może już pozywać i być pozywana, nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Nie posiada jednak jeszcze osobowości prawnej.

b. wniesienie przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego w kwocie minimum 5.000 zł. Wkładem do spółki z.o.o. mogą być zarówno wkłady pieniężne jak i niepieniężne. Wkładem nie może być jednak praca i świadczenie usług.

c. ustanowienie władz spółki- zasadniczo konieczne jest powołanie zarządu, czasem jednak koniecznym jest również ustanowienie Rady Nadzorczej lub Komisji Rewizyjnej, o czym wspólnicy często zapominają. Warto już na początku ustalić kwestię reprezentacji tzn. który z członków zarządu może działać sam a który tylko z innym lub z prokurentem.

d. wpis do rejestru- wpisu do rejestru musi zostać zgłoszony w terminie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki.

Wpis do KRS wiąże się z koniecznością wypełnienia szeregu formularzy, a także dołączeniem: umowy spółki, oświadczenia wszystkich członków zarządu, że wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały przez wszystkich wniesione w całości, dowodu ustanowienia organów spółki z wyszczególnieniem ich składu osobowego, podpisania przez wszystkich członków zarządu listy wspólników, dołączenie adresów członków zarządu.

PAMIĘTAJ: nie korzystaj z prostych wzorów umów jakie znajdziesz w internecie. Oczywiście zarejestrujesz spółkę, jednak jeżeli już  na początku działalności nie zabezpieczysz swoich interesów,  narazi Cię to na straty i konflikty (ze wspólnikami, zarządem, osobami trzecimi) w przyszłości.

2. Forma elektroniczna

W 2012 roku utworzony nową możliwość utworzenia spółki z.o.o. przez Internet. Cała procedura założenia spółki trwa zazwyczaj nie dłużej niż 24 godziny. Zawiązanie spółki i jej rejestracji odbywa się elektronicznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Umowa spółki sporządzana jest jednak z wykorzystaniem wzorca umowy (takiego samego dla wszystkich, uniwersalnego, nie dostosowanego do potrzeb danego rodzaju spółki), bez formy aktu notarialnego. Do podpisania dokumentów wystarczy jednak zwykły podpis elektroniczny.

Założenie spółki w tzw. S24 jest zatem bardzo szybie i stosunkowo proste. Jednak skorzystanie z ogólnego wzorca umowy, często powoduje konflikty w przyszłości. Wszyscy chyba się zgadzamy, że inną specyfikę pracy ma np. spółka budowlana od spółki sprzedającej meble- inaczej w praktyce kreuje się przecież kwestia odpowiedzialności, zobowiązań wspólników do osobistego działania, ponoszenia ryzyka, występowania i przystępowania do spółki. Pamiętaj, że korzystając z formy elektronicznej nie możesz również wnieść do spółki wkładów niepieniężnych.

W swojej praktyce odradzam zakładania spółki w formie elektronicznej (chyba że komuś bardzo mocno zależy na czasie). Warto poświęcić kilka godzin aby przeanalizować przyszłą działalność z prawnikiem, sformować zapisy dostosowanych do potrzeb Twojej firmy a następnie udać się do notariusza z gotowym projektem i uniknąć problemów w przyszłości. Klienci którzy założyli spółkę w S24 i tak zazwyczaj po kilku miesiącach udają się do rejenta by wprowadzić zmiany do umowy. Różnica kosztów pomiędzy formą tradycyjną a elektroniczną nie jest znaczna, a pozwala uniknąć wielu problemów w przyszłości.

I pamiętaj: przed planowaną rejestracją spółki spójrz do KRS i zobaczy czy planowana nazwa firmy nie jest zarezerwowana już dla innego podmiotu. W takiej sytuacji bowiem KRS odmówi dokonania wpisu.

W poprzednim wpisie pisałem już o prawie żądanie rozwiązania spółki oraz wyłączeniu wspólnika ze spółki jawnej i komandytowej. Dziś opowiem po krótce o innych sposobach wyjścia ze spółki osobowej. Należą do nich: sprzedaż ogółu praw i obowiązków, wypowiedzenie umowy spółki, porozumienie ze wspólnikami.

Zgodnie z art. art. 61 k.s.h. umowę spółki osobowej zawartą na czas nieoznaczony wspólnik może wypowiedzieć na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego. Wypowiedzenie dokonane po terminie jest bezskuteczne. Co do zasady rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Może być jednak oznaczony inaczej. Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący tzn. że wspólnicy nie mogą umownie wyłączyć zastosowania tego przepisu i pozbawiać prawa do wypowiedzenia. Wspólnicy mogą jednak skrócić termin 6- miesięczny wyznaczony przez ustawodawcę. Wypowiedzenie jest jednostronną czynnością dokonywaną na piśmie pod rygorem dowodowym. Wspólnik musi złożyć wypowiedzenie pozostałym wspólnikom albo wspólnikom uprawnionym do reprezentowania spółki.

Prawo wypowiedzenia spółki zyskuje na mocy art. 62 ksh również wierzyciel który w przypadku bezskutecznej egzekucji z ruchomości wspólnika, który na podstawie tytułu egzekucyjnego uzyskał zajęcie roszczeń służących wspólnikowi w przypadku jego wystąpienia lub rozwiązania spółki, może wypowiedzeń umowę spółki na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego, nawet gdy umowa spółki była zawarta na czas oznaczony. Może również skorzystać z terminu krótszego jeżeli przewiduje go umowa spółki.

Wypowiedzenie nie zawsze oznacza jednak zakończanie bytności spółki. Pozostali wspólnicy którzy nie zgadzają się z tą decyzją mogą postanowić, iż spółka trwa nadal. Uzgodnienie taki musi nastąpić jednak przed upływem okresu wypowiedzenia.

Wypowiedzenia przez wspólnika umowy spółki rodzi konieczność wypłacenia wspólnikowi jego udziału kapitałowego, która obliczana jest na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki.

Spółki na podstawie ustawy o rachunkowości obowiązane są sporządzać na koniec każdego roku obrotowego wyceny aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego. Osobny bilans nie jest jednak tożsamy z bilansem na koniec roku obrotowego. Profesor Sołtysiński wartość zbywczą utożsamia jako  wartość, jaką można by uzyskać za spółkę, a ściślej za jej przedsiębiorstwo, w danych okolicznościach. „Wpływa na nią przede wszystkim wartość przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 KC, a więc zarówno prawa rzeczowe, obligacyjne, prawa na dobrach niematerialnych, jak i obciążenia. Na wartość przedsiębiorstwa wpływają również sytuacje faktyczne, tj. klientela, lokalizacja, goodwill. Do wartości zbywczej majątku spółki należy zaliczyć pieniądze w spółce”.

Pamiętaj jednak, że w przypadku gdy przy rozliczeniu udział kapitałowy wykaże wartość ujemną będziesz obowiązany do wyrównania spółce tej wartości.

Sprzedaż ogółu praw i obowiązków– w spółkach osobowych przeniesienie ogółu praw i obowiązków możliwy jest po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników (chyba że umowa spółki stanowi inaczej). Kolejnym warunkiem jest ustanowienie w umowie spółki prawa do przeniesienia praw i obowiązków. Wyjście ze spółki osobowej nie jest zatem tak proste jak sprzedaż udziałów w spółce kapitałowej. Ustawodawca posługuje się sformowaniem ogółu praw i obowiązków, co oznacza, iż nie możesz zbyć wyłącznie części swoich praw- jest to tzw. zakaz rozszczepialności uprawnień spółkowych.

Ważne jest, iż w przypadku zbycia ogółu praw i obowiązków zarówno zbywca jak i nabywca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania związane z uczestnictwem w spółce i zobowiązania tej spółki. Odpowiedzialności tej nie można wyłączyć umownie.

Jak zatem widzisz, jeżeli nie widzisz możliwości dalszego pozostawania w spółce nie musisz w niej pozostawać. Istnieje wiele rozwiązań, które pozwolą Ci na odejście ze spółki i które mogą okazać się korzystne zarówno dla spółki jak i dla Twojego portfela.

Masz jakieś pytania? Nie wiesz jak poradzić sobie z problemem w Twojej spółce? Zadzwoń lub napisz. Z chęcią pomogę.