Krzysztof Czyżewski

adwokat

Jestem adwokatem specjalizującącym się w problematyce prawa gospodarczego oraz karnego. Posiadam 20 lat doświadczenia w obsłudze podmiotów gospodarczych.
[Więcej >>>]

Wyjście wspólnika ze spółki osobowej oraz związane z tym obliczenie udziału kapitałowego

Daniel Ostaszewski04 marca 20172 komentarze

W poprzednim wpisie pisałem już o prawie żądanie rozwiązania spółki oraz wyłączeniu wspólnika ze spółki jawnej i komandytowej. Dziś opowiem po krótce o innych sposobach wyjścia ze spółki osobowej. Należą do nich: sprzedaż ogółu praw i obowiązków, wypowiedzenie umowy spółki, porozumienie ze wspólnikami.

Zgodnie z art. art. 61 k.s.h. umowę spółki osobowej zawartą na czas nieoznaczony wspólnik może wypowiedzieć na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego. Wypowiedzenie dokonane po terminie jest bezskuteczne. Co do zasady rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Może być jednak oznaczony inaczej. Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący tzn. że wspólnicy nie mogą umownie wyłączyć zastosowania tego przepisu i pozbawiać prawa do wypowiedzenia. Wspólnicy mogą jednak skrócić termin 6- miesięczny wyznaczony przez ustawodawcę. Wypowiedzenie jest jednostronną czynnością dokonywaną na piśmie pod rygorem dowodowym. Wspólnik musi złożyć wypowiedzenie pozostałym wspólnikom albo wspólnikom uprawnionym do reprezentowania spółki.

Prawo wypowiedzenia spółki zyskuje na mocy art. 62 ksh również wierzyciel który w przypadku bezskutecznej egzekucji z ruchomości wspólnika, który na podstawie tytułu egzekucyjnego uzyskał zajęcie roszczeń służących wspólnikowi w przypadku jego wystąpienia lub rozwiązania spółki, może wypowiedzeń umowę spółki na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego, nawet gdy umowa spółki była zawarta na czas oznaczony. Może również skorzystać z terminu krótszego jeżeli przewiduje go umowa spółki.

Wypowiedzenie nie zawsze oznacza jednak zakończanie bytności spółki. Pozostali wspólnicy którzy nie zgadzają się z tą decyzją mogą postanowić, iż spółka trwa nadal. Uzgodnienie taki musi nastąpić jednak przed upływem okresu wypowiedzenia.

Wypowiedzenia przez wspólnika umowy spółki rodzi konieczność wypłacenia wspólnikowi jego udziału kapitałowego, która obliczana jest na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki.

Spółki na podstawie ustawy o rachunkowości obowiązane są sporządzać na koniec każdego roku obrotowego wyceny aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego. Osobny bilans nie jest jednak tożsamy z bilansem na koniec roku obrotowego. Profesor Sołtysiński wartość zbywczą utożsamia jako  wartość, jaką można by uzyskać za spółkę, a ściślej za jej przedsiębiorstwo, w danych okolicznościach. „Wpływa na nią przede wszystkim wartość przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 KC, a więc zarówno prawa rzeczowe, obligacyjne, prawa na dobrach niematerialnych, jak i obciążenia. Na wartość przedsiębiorstwa wpływają również sytuacje faktyczne, tj. klientela, lokalizacja, goodwill. Do wartości zbywczej majątku spółki należy zaliczyć pieniądze w spółce”.

Pamiętaj jednak, że w przypadku gdy przy rozliczeniu udział kapitałowy wykaże wartość ujemną będziesz obowiązany do wyrównania spółce tej wartości.

Sprzedaż ogółu praw i obowiązków– w spółkach osobowych przeniesienie ogółu praw i obowiązków możliwy jest po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników (chyba że umowa spółki stanowi inaczej). Kolejnym warunkiem jest ustanowienie w umowie spółki prawa do przeniesienia praw i obowiązków. Wyjście ze spółki osobowej nie jest zatem tak proste jak sprzedaż udziałów w spółce kapitałowej. Ustawodawca posługuje się sformowaniem ogółu praw i obowiązków, co oznacza, iż nie możesz zbyć wyłącznie części swoich praw- jest to tzw. zakaz rozszczepialności uprawnień spółkowych.

Ważne jest, iż w przypadku zbycia ogółu praw i obowiązków zarówno zbywca jak i nabywca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania związane z uczestnictwem w spółce i zobowiązania tej spółki. Odpowiedzialności tej nie można wyłączyć umownie.

Jak zatem widzisz, jeżeli nie widzisz możliwości dalszego pozostawania w spółce nie musisz w niej pozostawać. Istnieje wiele rozwiązań, które pozwolą Ci na odejście ze spółki i które mogą okazać się korzystne zarówno dla spółki jak i dla Twojego portfela.

Masz jakieś pytania? Nie wiesz jak poradzić sobie z problemem w Twojej spółce? Zadzwoń lub napisz. Z chęcią pomogę.

{ 2 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Grzesiek Czerwiec 27, 2017 o 12:52

wspomniał Pan też o porozumieniu wspólników co do wystąpienia ze spółki.
Czy za pomocą porozumienia można też ustalić kwotę jaka będzie wypłacona występującemu? Czy musi być też sporządzony bilans zbywczy i tylko kwota z tego bilansu może być podstawą wypłaty?

Odpowiedz

Daniel Ostaszewski Lipiec 2, 2017 o 18:27

Panie Grzegorzu,

Dziękuję za ważny i trafny komentarz. Dotknął Pan bardzo ciekawej problematyki związanej z wyjściem ze spółki za pomocą tzw. porozumienia wspólników.

Na wstępie chciałem zaznaczyć, że celowo w swoim artykule tylko w kilku słowach opisałem ten sposób opuszczenia spółki. Wielu komentatorów w ogóle nie dopuszcza możliwości porozumienia się wspólników stwierdzając, iż zmiana składu wspólników jest możliwa tylko w następujących sytuacjach:

śmierci wspólnika (na podstawie art. 60 k.s.h. w zw. z art. 64 § 1 k.s.h.);
ogłoszenia upadłości wspólnika (na podstawie art. 64 k.s.h.),
wypowiedzenia umowy spółki przez wspólnika (na podstawie art. 61 k.s.h.);
wypowiedzenia umowy spółki przez wierzyciela wspólnika (art. 62 § 2 k.s.h.);
przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce na inna osobę (na podstawie art. 10 k.s.h.);
przystąpienia nowego wspólnika (na podstawie art. 32 ks.h.);
wyłączenia wspólnika na mocy orzeczenia sądu (na podstawie art. 63 § 2 k.s.h.).

Co więcej w niedawnym orzeczeniu (jedynym jakie do tej pory porusza tą kwestię) Sąd Okręgowy w Łodzi (sygn. sygn. XIII Ga 1120/15) potwierdził pogląd stwierdzając, iż „nie ma podstaw do kreowania innych, pozakodeksowych stanów faktycznych, w których możliwe byłoby wystąpienie wspólnika ze spółki jawnej”

Uważam zatem, iż należy unikać tej formy wystąpienia ze spółki albowiem referendarz w KRS może ją zakwestionować i nie dokonać wpisu.

Natomiast jeżeli mimo to zdecyduje się Państwo na tę formę, to moim zdaniem art. 65 k.s.h. nie zezwala wspólnikom spółki jawnej na przyjęcie w porozumieniu wspólników innego sposobu rozliczenia spółki z występującym wspólnikiem niż ten wskazany w tym przepisie, a więc tylko bilans zbawczy i ta kwota może być podstawą wypłaty.

W razie dalszych pytań w tej czy innej sprawie, proszę pisać, dzwonić. Pomogę 🙂

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: